سربرنیتشا و ژیپا سقوط
بخشی از جنگ بوسنی
Map 61 - Bosnia - Srebrenica & Zepa, July 1995.jpg
زمان ۶ ژوئیه تا ۲۵ ژوئیه ۱۹۹۵
مکان بوسنی شرقی
نتیجه عملیات نیروی عمدی
جنگندگان
Flag of Republika Srpska.svg جمهوری صرب بوسنی
دسته دهم خرابکاری
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg بوسنی و هرزگووین
Flag of the Netherlands.svg هلند
فرماندهان
Flag of Republika Srpska.svg راتکو ملادیچ
Flag of Republika Srpska.svg رادیسلاو کرستیچ
میلوراد پیلیمیچ
دراژن اردیمویچ
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg ناصر اوریچ
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg آودو پالیچ
Flag of the Netherlands.svg تام کارمانس
نیروها
Flag of Republika Srpska.svg ۹٬۷۵۰ Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg ۵٬۵۰۰-۶٬۲۰۰ (سربرنیتسا)
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg ۱٬۵۰۰ (ژیپا)
Flag of the Netherlands.svg ۳۷۰ نیروهای حافظ صلح و ۲ F-16
تلفات
۵۰۰ کشته و زخمی ۲٬۰۰۰+۷۰ کشته (سربرنیتسا+ژیپا)
۳۵۶۳۲(+۱۰۰۰۰) تخایهشده (سربرنیتسا، ژیپا←توزلا)
۱۵۰-۲۰۰ تخایهشده (ژیپا←سارایوو)
۸۰۰ پناهنده (ژیپا←صربستان)
۷۵۰+۱٬۵۰۰ اسرإ (سربرنیتسا+ژیپا)

کشتار سربرنیتسا یا نسل‌کشی سِربْرِنیتسا به قتل بیش از ۸۰۰۰ نفر از ساکنین بوسنیایی شهر مسلمان‌نشین سربرنیتسا (در بوسنی و هرزگوین امروزی) توسط ارتش جمهوری صرب بوسنی گفته می‌شود. این کشتار، بعد از جنگ جهانی دوم، بزرگ‌ترین نسل‌کشی در اروپا به‌شمار می‌آید.

پیش از این کشتار، سازمان ملل متحد سربرنیتسا را منطقهٔ «حفاظت‌شدهٔ امن» اعلام کرده‌بود. ۴۰۰ سرباز مسلح هلندی صلح‌بان که برای ایجاد امنیت در این منطقه مستقر شده بودند در جریان کشتار واکنشی نشان ندادند.

منطقهٔ امن

در ۱۶ آوریل ۱۹۹۳، شورای امنیت سازمان ملل طی قطعنامهٔ ۸۱۹، سربرنیتسا را منطقهٔ امن اعلام کرد. قتل‌عام سربرنیتسا که از سوی سازمان ملل متحد به عنوان منطقهٔ امن اعلام شده بود انتقاداتی جدی را به این سازمان و ریاست وقت آن، کوفی عنان متوجه ساخت.

صرب‌ها اندکی پیش از پایان جنگ بوسنی سربرنیتسا را محاصره کردند و از ۱۳ ژوئیهٔ ۱۹۹۵، طی کمتر از یک هفته حدود ۸۰۰۰ تن را قتل‌عام کردند.

کشف اجساد

کشف اجساد از گورهای دسته‌جمعی در اطراف سربرنیتسا ادامه دارد. تا کنون از حدود شصت گور دسته‌جمعی کشف شده، هویت ۲۵۰۰ جسد توسط آزمایش دی‌ان‌اِی معین شده‌است.

متهمان

رادووان کاراجیچ رییس جمهوری اسبق جمهوری صرب بوسنی و راتکو ملادیچ فرمانده اسبق ارتش صربسکا، عاملین اصلی این جنایت شناخته‌شدند. کاراجیچ و ملادیچ به ترتیب در ۲۱ ژوئیه ۲۰۰۸ در بلگراد و ۲۶ مه ۲۰۱۱ در لازاروو دستگیر شدند. در سال ۲۰۱۰ پارلمان صربستان بابت قتل‌عام سربرنیتسا عذر خواهی کرد. به گفته یک مقام بوسنیایی حاکیه مخولیچ قتل عام توسط صربها وجود نداشت بلکه حکومت بوسنی و هرزگوین و آمریکا آن را برای ایجاد بهانه بمباران صربها از خود درآوردند.

دولت هلند

در ژوئیه ۲۰۱۴ دادگاهی در هلند حکم داد که مسئولیت حقوقی قتل بیش از ٣٠٠ مرد و کودک مسلمان بوسنیایی در شهر سربرنینسا به دست صربها در سال ١٩٩۵ بر عهده دولت هلند است. این افراد بخشی از ۵٠٠٠ نفر مسلمان بوسنیایی بودند که در ماه ژوئیه همان سال به سربازان حافظ صلح هلندی پناه آورده بودند. دادگاه هلندی در لاهه، گفت که نیروی حافظ صلح هلندی برای حمایت و حفاظت از مسلمانان بوسنیایی اقدام نکرد، در حالی که باید می دانست که خطر نسل کشی مسلمانان وجود دارد. سربازان هلندی این افراد را به صربها تحویل دادند. به گفته دادگاه، ارتش باید می دانست که آنها در صورت تحویل داده شدن به صربها کشته خواهند شد. دولت هلند به پرداخت خسارت به خانواده های این قربانیان محکوم شد.

دادگاه، دولت هلند را در رابطه با کشتار بیش از ٧٠٠٠ نفر مسلمان دیگر که در اطراف پایگاه نظامی سربازان هلندی در سربرنیتسا پناه گرفته بودند مسئول ندانست، چون آنها به داخل مقر سربازان هلندی پناه نیاوردند، بلکه برای فرار از صربها، به مناطق جنگلی اطراف آن فرار کردند.

روسیه هم‌چنین با بکارگیری حق وِتو مانع از تصویب قطعنامه‌ای در شواری امنیت سازمان ملل شد که بر مبنای آن این رخداد به عنوان یک نسل‌کشی توصیف شود. روس‌ها از قدیم‌الایام از متحدین صرب‌ها در اروپا محسوب می‌شده‌اند.