جهان اسلام
کشورهایی با اکثریت مسلمان.

پان-اسلامیسم یا اتحاد اسلام (به عربی: الوحدة الإسلامیة) نام یک ایدئولوژی است که در آن سعی بر این است که با اتحاد بین مسلمانان، هر گونه پیوند با میهن و قومیت با پیوندهای فرا ملیتی اسلام جایگزین گردد.

واژه «پان-اسلامیسم» نخستین بار توسط شرق‌شناسان اروپایی در باب سیاستهای توسعه‌طلبی دول عثمانی بکار رفت، و توسط بسیاری از مسلمانان «چشمهٔ دروغ‌ها» و «خیالات و اوهام استعمارگران انگلیسی» نامیده گردید. برخی نیز سید جمال‌الدین اسدآبادی را بنیانگذار این تفکر دانسته‌اند. لیکن منابع و افراد مختلفی تعاریف مختلفی از پان-اسلامیسم در تاریخ داشته‌اند.

پان-اسلامیسم در ایران نیز طرفدارانی در میان شیعیان داشته‌است. روح‌الله خمینی بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران نیز بارها از امت واحدهٔ اسلامی سخن می‌گفت.

ریشهٔ این اندیشه را می‌توان در قرآن، کتاب دینی مسلمانان، جستجو کرد. از جمله آیات: «إنما المؤمنون إخوه فأصلحوا بین أخویکم»

«فاعتصموا بحبل الله جمیعا و لا تفرقوا»

«یا أیها الناس إنا خلقناکم من ذکر و أنثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا إن أکرمکم عند الله أتقاکم» (در نفی ارزشمند بودن نژادها و ملیت هادر مقایسه با یکدیگر)

و نیز سخنان بزرگان اسلام، مشحون از پایه‌های این اندیشه‌است. مانند:

محمد بن عبداللّه: «لا فضل لعربی علی عجمی إلا بالتقوی»؛ ترجمه: «در نفی برتری اعراب بر سایر اقوام عجم مگر به واسطهٔ تقوا.»