رهبران بیشتر قدرتهای منطقه در نشست 2015 G-۲۰ نشست در آنتالیای ترکیه

در روابط بین‌المللی، یک قدرت منطقه ای کشوری است که در یک ناحیه جغرافیایی دارای قدرت است. کشورهایی که از قدرت خود به خوبی استفاده می‌کنند و در ناحیه‌ای از جهان قدرت دارند، دارای برتری منطقه‌ای خواهند بود.

ویژگی‌ها

قدرت‌های منطقه ای قطبیت یک ناحیه منطقه ای را شکل می‌دهند. معمولاً، قدرت‌های منطقه‌ای دارای توانمندی‌هایی هستند که در منطقه مهم است، اما دارای توانمندی‌هایی در مقیاس جهانی نیستند. در تعریف‌های قدرت منطقه‌ای اندکی تضاد وجود دارد. کنسرسیوم اروپایی برای پژوهش‌های سیاسی یک قدرت منطقه ای را به عنوان «یک دولت متعلق به یک ناحیه تعریف شده از نظر جغرافیایی که از نظر اقتصادی و نظامی بر این منطقه حاکم است، قادر به اِعمال نفوذ مسلط در منطقه و نفوذ قابل توجهی در مقیاس جهانی است، مایل به استفاده از منابع قدرت است و توسط همسایگان خود به عنوان رهبر منطقه ای به رسمیت شناخته یا حتی پذیرفته شده» تعریف می‌شود.

مؤسسه مطالعات جهانی و منطقه‌ای بیان می‌کند که یک قدرت منطقه ای باید:

  • بخشی از یک منطقه قابل تعریف را با هویت خود تشکیل دهد.
  • ادعا کند که یک قدرت منطقه ای است (تصویر خود در یک قدرت منطقه ای)
  • نفوذ قاطعی بر گستره جغرافیایی منطقه و همچنین ساختار ایدئولوژیک خود داشته باشد.
  • دارای توانمندی‌های نسبتاً بالایی در ارتش، اقتصاد، جمعیتشناختی، امور سیاسی و ایدئولوژیکی باشد.
  • به خوبی در منطقه یکپارچه شده باشد.
  • وظایف امنیت منطقه ای را تا حد بالایی در دستور کار خود تعریف کند.
  • به عنوان یک قدرت منطقه ای نزد قدرت‌های دیگر در منطقه و فراتر از آن و به ویژه نزد دیگر قدرت‌های منطقه ای اعتبار داشته باشد.
  • دارای ارتباط خوبی با مجامع منطقه ای و جهانی باشد.

قدرت‌های منطقه ای کنونی

Major Powers by regions.svg

در ادامه، کشورهایی که توسط روابط بین‌المللی و متخصصین علوم سیاسی، تحلیلگران یا دیگر متخصصین به عنوان قدرت منطقه ای تعریف شده‌اند آمده‌اند. این کشورها تا حدی معیارهای داشتن وضعیت قدرت منطقه‌ای که در بالا اشاره شد را دارند. متخصصین دیگر، دارای نظرات متفاوتی در مورد کشورهایی که دقیقاً قدرت منطقه‌ای هستند دارند. کشورها بر اساس ناحیه آنها و به صورت الفبایی مرتب شده‌اند. قدرت‌های اصلی یا عمده منطقه‌ای (که قدرت‌های محوری نیز نامیده می‌شوند) توسط تحلیلگران در نواحی عمده قرار داده شده‌اند. قدرت‌های منطقه‌ای عمده پررنگ، و قدرت‌های منطقه‌ای جزئی به صورت معمولی نوشته شده‌اند.

آفریقا

به طور کلی، الجزایر، مصر، نیجریه و آفریقای جنوبی به عنوان قدرت‌های عمده منطقه ای در قاره آفریقا در نظر گرفته می‌شوند.

آفریقای شمالی

آفریقای جنوبی

شرق آفریقا

غرب آفریقا

آمریکای شمالی

دو کشور ایالات متحده و کانادا در آمریکای شمالی قدرت منطقه ای هستن اما کشور ایالات متحده به علت دارا بودن قدرت برتر نظامی اقتصادی و علمی قدرتمندترین‌ترین کشور جهان شناخته می‌شود. این دو کشور یعنی آمریکا و کانادا دارای نفوذی گسترده در مسائل جهانی و منطقه ای خود هستند.

آمریکای لاتین

آسیا

از لحاظ تاریخی، چین قدرت غالب در شرق آسیا بوده است. اما چند دهه بعد، امپراتوری ژاپن ابتدا به عنوان یکی از قوای متفقین بازیکن مهمی در جنگ جهانی اول شد. پس از آن، آشفتگی اقتصادی، اخراج ژاپن از لیگ ملت‌ها، و علاقه ژاپن به گسترش سرزمین اصلی که ژاپن را به عنوان یکی از متحدین تبدیل به بازیکن مهمی در جنگ جهانی دوم کرد، چین را به عنوان یکی از قوای متفقین به یک بازیکن کلیدی در جنگ جهانی دوم بدل نمود. در سال‌های اخیر، دوباره موازنه نظامی و اقتصادی در کشورهایی مانند چین و هند ممکن است منجر به تغییرات قابل توجهی در جغرافیای سیاسی آسیا شود. همچنین، ژاپن، چین و کره جنوبی تأثیر بیشتری بر مناطق خارج از آسیا به دست آورده‌اند.

شرق آسیا

جنوب آسیا

آسیای جنوب شرقی

غرب آسیا

در منطقه خاورمیانه سه کشور اسراییل ایران و عربستان که هر کدام قدرت اقتصادی نظامی و فرهنگی مخصوص به خود را دارند و می‌توانند در کشورهای دیگر منطقه نفوذ سیاسی و فرهنگی بکنند.

اروپا

فرانسه، آلمان، ایتالیا و بریتانیا به عنوان چهار ابرقدرت بزرگ اروپا شناخته می‌شوند. از لحاظ تاریخی، قدرت‌های غالب در این منطقه امپراطوری‌های استعماری مختلفی امپراتوری در سراسر جهان (مانند امپراطوری بریتانیایی، امپراطوری فرانسوری یا امپراطوری اسپانیایی) به وجود آورده‌اند. اکنون، بیشتر این قاره به دلیل بزرگ شدن اتحادیه اروپا یکپارچه شده است.

قدرت‌های منطقه ای بین قاره‌ای

کشورهای بین قاره‌ای مانند روسیه قادر به اعمال نفوذ منطقه‌ای در مناطق بزرگی از جهان هستند.

اقیانوسیه