فشار یک کمیت نرده‌ای است که به صورت نیرو بر واحد سطح تعریف می‌شود. یکای فشار در دستگاه بین‌المللی یکاها پاسکال است. به نیروی عمودی وارد شده بر یکای مساحت یک سطح نیز فشار گفته می شود.


محتویات

تعریف

هنگامی که نیروی F به یک سطح مشخص A اعمال می‌شود، تنش در اجزای آن سطح به‌وجود می‌آید که باعث فشرده‌شدن اجزای تحت تنش می‌شود. هرچه نیرو به سطح کوچکتری وارد شود، فشار بیشتری ایجاد می‌شود. اگر نیروی وارد به یک سطح مشخص افزایش یابد نیز، فشار وارد به سطح بیشتر می‌شود. میزان نیروی وارد بر یک سطح را به‌عنوان فشار تعریف می‌کنند که با نماد p نمایش داده می‌شود:

یکاهای فشار

یکای کنونیِ فشار در دستگاه بین‌المللی یکاها، پاسکال است که با نماد "Pa" نشان داده می‌شود. یک پاسکال برابر با نیروی یک نیوتون وارد بر سطح یک مترمربع است:

یکاهای دیگری نیز برای اندازه‌گیری فشار به‌کار می‌روند:

در نشان دادن فشار خون از این یکا استفاده می شود.

واحدهای فشار
 
پاسکال
(Pa)

بار
(bar)
اتمسفر فنی
(at)

اتمسفر
(atm)

تور
(Torr)
پوند−نیرو
بر اینچ مربع

(psi)
1 Pa ≡ 1 N/m 10 1.0197×10 9.8692×10 7.5006×10 145.04×10
1 bar 100,000 ≡ 10 dyn/cm 1.0197 0.98692 750.06 14.504
1 at 98,066.5 0.980665 ≡ 1 kgf/cm 0.96784 735.56 14.223
1 atm 101,325 1.01325 1.0332 ≡ 1 atm 760 14.696
1 torr 133.322 1.3332×10 1.3595×10 1.3158×10 ≡ 1 Torr; ≈ 1 mmHg 19.337×10
1 psi 6,894.76 68.948×10 70.307×10 68.046×10 51.715 ≡ 1 lbf/in

مثال:  ۱Pa = ۱ N/m  = ۱۰ bar  = ۱۰/۱۹۷×۱۰ at  = ۹/۸۶۹۲×۱۰ atm
یادآوری:  mmHg نماد میلی‌متر جیوه است.


اندازه‌گیری فشار

روش‌های گوناگونی برای اندازه‌گیری فشار به‌کار می‌روند. هواسنج و فشارسنج جیوه‌ای با اندازه‌گیری ارتفاع ستون جیوه کار می‌کنند. فشارسنج‌های مکانیکی (بدون سیال) و حسگرهای الکترونیکی نیز برای اندازه‌گیری فشار، به‌ویژه فشار وارد با جامدات، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فشارسنج لوله‌ای (هیدرواستاتیک)

فشارسنج جیوه‌ای

در این گونه فشارسنج‌ها، فشار با استفاده از خواص سیال اندازه‌گیری می‌شود. سیالی درون یک لولهٔ مویینِ مدرّج ریخته می‌شود.

انواع فشار

  1. فشار مطلق : به مجموع فشار وارد بر یک سطح گفته می شود.
  2. فشار نسبی
  3. فشار خلأ