زبان کاری زبانی با مقام و منزلتی ویژه و یکتاست، که در سازمان‌ها، انجمن‌ها، شرکت‌ها و ... فوق‌ملی یا بین‌المللی به‌عنوان زبان اصلی ارتباطات آن‌ها، مورد استفاده قرار می‌گیرد - چرا که اکثر چنین نهادهائی دارای اعضائی با زبان‌های ملی یا مادری متفاوت هستند و به این ترتیب در امر ترجمه‌های شفاهی و کتبی صرفه‌جوئی فوق‌العاده زیادی در منابع انسانی می‌گردد و گامی مهم در جهت دست‌یابی به توسعه‌ی پایدار برداشته می‌شود.

به‌عنوان مثال، علی‌رغم پیشنهاد پرنس ارفع، رئیس هیئت نمایندگی ایران در جامعهٔ ملل (شکل نخستین سازمان ملل متحد)، مبنی بر بهره‌گیری از زبان بی‌طرف و بین‌المللی اسپرانتو، زبان‌های رسمی این سازمان، انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی بود.

ایران، نخستین پیشنهادکنندهٔ زبان کاری اسپرانتو در جامعهٔ ملل

نخستین جلسه رسمی این سازمان، در تاریخ ۲۶ دی ۱۲۹۹ خورشیدی، برگزار شد. اولین پروتست (اعتراض) رسمی ثبت شده در این سازمان از سوی نماینده ایران، پرنس ارفع ارائه گردید. برای نخستین بار در جهان زبان فراساخته‌ی اسپرانتو توسط هیئت نمایندگی ایران در جامعهٔ ملل به‌عنوان زبان مشترک جهانی جهت بهره‌گیری از آن به‌عنوان زبان کاری در روابط و همایش‌های بین‌المللی پیشنهاد گردید. پروفسور ادمون پریوا، که در آن زمان عضو افتخاری اهیئت نمایندگی ایران بود، نقش به‌سزائی در ارائهٔ این پیشنهاد داشت، که با پیگیری آن توسط دیگر اسپرانتودانان جهان، به‌ویژه پروفسور ایوو لاپنا، در فرم بعدی جامعهٔ ملل (سازمان ملل متحد) و یونسکو، دو قطعنامه توسط یونسکو به تصویب رسید که در آن‌ها وارد ساختن معرفی و آموزش زبان اسپرانتو در مدارس و دانشگاه‌های کشورهای عضو یونسکو توصیه شده است.

جستارهای وابسته

دربارهٔ نقش مهم ایران در رابطه با زبان اسپرانتو در جامعهٔ ملل، که شکل اولیهٔ سازمان ملل متحد بود، می‌توانید به پیوست شمارهٔ ۷ کتاب پدیدهٔ اسپرانتو: راه‌حل مشکل زبان بین‌المللی (ویلیلم الد، نشر آویج، ۱۳۸۴)، تحت عنوان «ایران نخستین کشور پیشنهادکنندهٔ اسپرانتو در جامعهٔ ملل» و یا منابع زیر مراجعه فرمایید:

  • PRIVAT, Edmond. Aventuroj de Pioniro, La Laguna: J. Régulo, 1962, 143p. , p.85-88.
  • LAPENNA, Ivo (ĉefred.), Esperanto en Perspektivo, London/Rotterdam: CED, 1974, 844p. , p.748-760.
  • ZAFT, Sylvan. Esperanto: A Language for the Global Village, Calagari: Esperanto Antaŭen Pulishing, 2002, 157p. , Chapter Two: Esperanto: Then and Now.

متن کامل کتاب اخیر (اسپرانتو: زبانی برای دهکدهٔ جهانی) در اینترنت نیز به‌رایگان قابل دست‌رسی است.