رود زاب رودی است که در ناحیهٔ کردستان جاری است و یونانیان آن را لیکوس می‌گفته‌اند. سرچشمهٔ رود زاب از کوه داروجان است و جلگهٔ زاب را مشروب کرده، کوه آهنگران و کوه بزنیان را قطع می‌کند و وارد رود دیاله می‌شود در قسمت‌های مختلف به اسامی گاورود و رود سیروان و رود دیاله نامیده می‌شود. این رود از کوه‌های حوالی گردنهٔ اسدآباد در مغرب کوه الوند سرچشمه می‌گیرد و از مشرق به مغرب تا سرحد عراق جاری است و از تنگه‌های باریک راهی برای خود حفر کرده، از کوه شاهو و کوه کله‌سر می‌گذرد و به طرف جنوب غربی منحرف شده بالاخره به دجله می‌رسد.

همچنین آمده‌است، زاب نام یکی از پادشاهان قدیم ایران است. چندین نهر را در عراق بنام زاب خوانند و همچنین رود زاب نام دو رود از توابع رود دجله است. یکی از آن دو بزرگ و به زاب اصلی مشهور است؛ و دیگری کوچک و نام آن زاب اسفل است. این دو رود در کوهستان‌های حدود ایران طرف چپ دجله فرو می‌ریزد. هم اکنون ایران در حال ساخت سد و احداث تونلی به منظور برگرداندن آب این رود به سمت ایران و در نهایت ریختن آب آن در دریاچه ارومیه است. این اقدام به منظور جلوگیری از خشک شدن دریاچه ارومیه صورت می‌پذیرد. البته این اقدام با واکنش شدید حکومت خود مختار کردستان عراق مواجه شده و بر اساس شنیده‌ها تهدید کرده‌اند که در صورت ساخت این سد توسط ایران، این سد را هدف قرار داده و تخریب خواهند کرد.

جستارهای وابسته