اسلام کریموف (۱۹۳۸–۲۰۱۶)
Islam karimov cropped.jpg
اسلام کریموف
۱مین رئیس‌جمهور ازبکستان
مشغول به کار
۲۴ مارس ۱۹۹۱ – ۲ سپتامبر ۲۰۱۶
پیش از شوکت میرضیایف (کفیل)
دبیر کل حزب کمونیست ازبکستان
اطلاعات شخص
زاده اسلام عبدالغنی‌یویچ کریموف
۳۰ ژانویه ۱۹۳۸
سمرقند، Flag of the Uzbek SSR.svg جمهوری سوسیالیستی ازبکستان شوروی
درگذشت ۲ سپتامبر ۲۰۱۶ (۷۸ سال)
تاشکند
ملیت  ازبکستان
حزب سیاسی حزب دموکراتیک خلق ازبکستان
همسر(ان) تاتیانا کریموفا
فرزندان گلناره، لاله
شغل سیاستمدار
مذهب اسلام سنی

اسلام عبدالغنی‌یویچ کریموف (به سیریلیک Ислом Абдуғаниевич Каримов) ‏ (۳۰ ژانویه ۱۹۳۸ در سمرقند- ۲ سپتامبر ۲۰۱۶) اولین رئیس‌جمهور ازبکستان از زمان فروپاشی اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱ تا زمان مرگش در سال ۲۰۱۶ بود. از وی به عنوان یکی از دیکتاتورهای مستبد جهان یاد می‌شد. پس از او شوکت میرضیایف در انتخاباتی که همان سال برگزار شد توانست با ۸۸٫۶٪ آرا به عنوان دومین رئیس‌جمهور این کشور انتخاب شود.

زندگی‌نامه

اسلام کریموف در سمرقند به دنیا آمد. هویت پدر بیولوژیک او مشخص نیست ولی گمان می‌رود یهودی یا تاجیک بوده باشد. مادر او ازبک بود. او از ۳ سالگی در یتیم‌خانه بزرگ شد.

کریموف در سال ۱۹۶۰ در رشته مهندسی مکانیک از مدرسه پلی‌تکنیک آسیای میانه فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۶۷ و پس از عضویت در کمیته برنامه‌ریزی جمهوری ازبکستان در رشته اقتصاد از انستیتو اقتصاد ملی تاشکند مدرک تحصیلات عالی خود را دریافت کرد. وی در سال ۱۹۸۳ به عنوان وزیر مالیه جمهوری شوروی ازبکستان برگزیده شد و در سال ۱۹۸۶ به عنوان نایب‌رئیس شورای وزیران و رئیس اداره برنامه‌ریزی دولتی ازبکستان انتخاب شد. کریموف از سال ۱۹۸۹ دبیر اول حزب کمونیست ازبکستان شده و در ۲۴ مارس ۱۹۹۰ به عنوان رئیس‌جمهور ازبکستان انتخاب شد. وی در ۳۰ شهریور ۱۹۹۱ استقلال ازبکستان را از شوروی اعلام و چندی بعد در انتخابات این کشور با بدست آوردن ۶۸٪ آرا رئیس‌جمهور شد. در ماه مارس سال ۱۹۹۵، زمان ریاست جمهوری او بدون انتخابات تا سال ۲۰۰۰ تمدید شد. در سال ۲۰۰۲ دوره ریاست جمهوری خود را با همه‌پرسی ۷ ساله کرد. در رای‌گیری‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۱۴ بیش از ۹۰ درصد رای آورد. کریموف تا هنگام مرگ قدرت را در این کشور در دست داشت.

زندگی شخصی

تاتیانا کریموا همسر کریموف است که در رشته اقتصاد درس خوانده و به کارهای علمی اشتغال دارد. او پسری به نام پِتر از همسر اول (ناتالیا) و دو دختر به نام‌های گلناره و لاله از همسر دوم خود تاتیانا دارد.

حقوق بشر

گروه‌های حقوق بشری، جامعه جهانی و آمریکا را هم متهم می‌کنند که بخاطر اجازه وی به آمریکا و متحدانش برای استفاده از خاک آن کشور در حمله به افغانستان، نقض حقوق بشر، شکنجه و زندان با اتهامات بحث‌برانگیز، مهاجرت اجباری، اخته‌کردن اجباری در بیمارستان‌های دولتی و کار کودکان در مزارع پنبه در آن کشور را نادیده می‌گیرد. عفو بین‌الملل می‌گوید که حکومت اسلام کریموف که در کارنامه‌اش سرکوب و کشتار اندیجان در سال ۲۰۰۵ را دارد از شکنجه و فشارهای دیگر برای اقرار گرفتن از افرادی که احتمال دارد با احزاب اسلامی ممنوع شده ارتباط داشته باشند فروگذار نمی‌کند. مسدود کردن بسیاری از سایت‌های اینترنتی نیز از این دست اقدامات وی است.

عملکرد

دولت وی در توسعه پایدار کشور نیز اقدام مهمی به عمل نیاورد و در این زمان بسیاری از کارخانه‌های بزرگ و فعال زمان شوروی از کار بازماندند. همچنین در سال‌های اخیر ارائه برق و گاز به مردم با مشکلات عدیده‌ای روبرو شده بود. در حوزه سیاست خارجی، وی تلاش کرد که حد واسطی میان غرب و روسیه داشته باشد.

مرگ

تا قبل از سال ۲۰۱۶ هیچگاه وضعیت سلامت او در دولت مورد بحث قرار نگرفت. در مارس شایعاتی مبنی بر سکته قلبی او پخش شد که پس از آن این شایعات رد شدند. وی پس از ۲۵ سال ریاست جمهوری در ازبکستان استقلال یافته، در ۲ سپتامبر ۲۰۱۶ در شهر تاشکند در گذشت. عصر روز اول سپتامبر ۲۰۱۶، جسد اسلام کریموف برای دفن توسط یک هواپیمای دولتی از تاشکند به سمرقند منتقل شد.